آيا تهاجم فرهنگي وجود دارد

 

تكنولوژي جديد ارتباطي شمشيري دو دم است.از يك سو مفيد و از سوي ديگر مايه شر است.امروزه دوره نظريه هاي تاثير قدرتمند رسانه ها و اثرات گلوله اي گذشته است مخاطبان تبديل بخ جستجو گراني فعال شده اند و زمان و مكان براي آنها بي معني گشته است.بنابر قولي با استفاده از تكنولوژي هاي جديد با يك كليك مي توان وارد بهشت شد و با كليك ديگر وارد جهنم!
امروزه اين مخاطبان هستند كه نوع محتواي و حتي نوع رسانه خود را انتخاب مي كنند.نحوه درك محتواي رسانه ها نيز در ميان مخاطبان مختلف متفاوت است.در اينجا انواع رمزگشايي استوارت هال مورد توجه قرار مي گيرد و هر يك از افراد مخاطب بنابر شخصيت,ميزان انعطاف پذيري در مقابل پيام ها و همچنين ويژگي هاي دموگرافيك مي توان نسبت به پيام ها واكنش هاي گوناگون داشته باشند.از سوی دیگر تولیدکنندگان پیام همواره درصدد القای محصولات خود بر مخاطبان هستند.
تهاجم فرهنگی و آنچه که در مفهومی وسیع تر امپریالیسم فرهنگی خوانده می شود به معنی گسیل اطلاعات و برنامه های گوناگون از طرف کشورهای توسعه یافته به سوی کشورهای در حال توسعه است به صورتی که ساختار فرهنگی کشورهای مقصد را تحت تاثیر قرار داده و دگرگون می سازد.
اگر به این مفهوم نگاهی موشکافانه داشته باشیم همان نظریات رسانه های قدرتمند که در دوران بعد از جنگ جهانی اول مرسوم شده بود در ذهن تداعی می شود.
اما آیا واقعا امروزه نیز این نوع تهاجم وجود دارد؟
پاسخ به این سوال بسیار مشکل است و در دوران های گذشته تحرکات و اظهار نظرهای گوناگونی را در پی داشته است.انتقادها نسبت به جریان آزاد اطلاعات و گرایش به سمت ایجاد نظم نوین جهانی به کوشش کشورهای در حال توسعه در دهه های گذشته ثمره تلاش در برهم زدن این نامعادله بوده است.
باتوجه به آنچه که در ابتدای بحث گفته شد به صورت نظری انتظار می رود که مخاطبان در این زمینه به اندازه گذشته آسیب پذیر نباشند اما با توجه به این که هنوز هم بسیاری از تجهیزات تولید و پخش اطلاعات در چنگال کشورهای توسعه یافته است و هنوز هم شاهد نوعی بی عدالتی دیجیتال بین کشورها هستیم عمده اطلاعاتی نیز که مخاطبان دریافت می کنند همان افکار تکنولوژی ها و فرهنگ کشورهای مسلط است که عرضه می شود.به عبارت دیگر تا زمانی که کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه نتوانند سطح تکنولوژی و سواد رسانه ای شهروندان خود را متعادل و همسان سازنند این نوع تسلط نیز وجود خواهد داشت.بدیهی است که تمام افراد در مقابل این پیام ها یکسان عمل نمی کنند و همان طور که در ابتدای گفته شد بستگی به شرایط مخاطبان و نحوه رمز گشایی پیام های از سوی آنها دارد.